????Hasan Türkyılmaz Kalemi’nden ORMANCILIK/14 (Pazartesi/29.06.2026)
????KÜRESEL ISINMA, ORMANCILIK, YANGIN VE ALGI!..
☘️Değerli Meslek Mensuplarımız,
Saygıdeğer Kamuoyu,
????Dönem itibarıyla, yaz mevsimindeki sıcaklıklar ve yangın riski bakımından 2026 yılının ilk yarısında ormancılık sektörü olarak olumlu bir süreç yaşamış bulunmaktayız.
????Şu ana kadar yağışların çok fazla, ülkenin neredeyse tamamına dokunacak şekilde ve uzun süreli olması bir yandan tabii ki yangınların çıkmaması bakımından olumlu olarak değerlendirilirken, bir yandan da önümüzdeki aylar açısından bir riski bünyesinde barındırmaktadır.
????Şöyle ki; ciddi yağışlar Türkiye coğrafyasında yeşil örtünün, çayırın ve çimenin yetişmesi ve boylanması açısından çok önemli katkılar sağladı. İlerleyen sıcak dönemlerde bunların kuruyarak ciddi bir yanıcı örtü oluşturma durumu ortaya çıkmaktadır.
????Bu durum, ciddi riskler taşımaktadır.
????O nedenle bu yazımızda daha önce meslek camiamıza ve değerli kamuoyumuza aktarmış olduğumuz bilgilerin hatırlanması adına küresel ısınma, ormancılık, yangınlar ve algı vurgusuyla bilgilerin bir kısmını sizlerle paylaşmak istiyorum.
☝️Küresel ısınma ile birlikte Türkiye’de son yıllarda orman yangınlarında artışlar yaşanıyor. Sosyal medyadan da ağaçlandırma çağrıları yapılıyor. Yanan alanların ağaçlandırılmasında nasıl bir süreç izleniyor? O bölgelerde hemen ağaçlandırmaya başlanmalı mı? Bu gündemlerle ilgili olarak şunları söyleyebiliriz.
????Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 169. maddesi, yanan alanların ormanlaştırılmasını anayasal hüküm altına almıştır. Bu işi devlet adına yürüten kurum da Orman Genel Müdürlüğüdür. Yanan alanların ağaçlandırılmaya başlanması lüks ve keyfiyete dayalı bir konu değil, mecburiyete tabi bir konudur.
????O nedenle yangın görmüş alanlarda mutlaka ağaçlandırılmaya başlanmalıdır.
????Bu alanlarda öncelikle çıkan yangının kontrol altına alınması, sonra söndürülmesi, akabinde soğutulması işlemleri tamamlanır. Soğutma işlemleri bittikten sonra ilgili Orman Genel Müdürlüğü görevlileri alanın saha temizliğini ve üretimin yapılması kısmını tamamlarlar. Bu süreci takiben bu alanlarda tohum ekimi ya da fidan dikimi çalışmalarına takip eden yılın sonuna kadar devam edilir.
????Dolayısıyla yangının çıktığı yılı takip eden yılın sonuna kadar, bir yıl içerisinde bu aşamalar yapıldıktan sonra yanan alanın ağaçlandırma süreci fiilen gerçekleşmiş olur. Üç ila beş yıl içerisinde de bu alanlardan yeşil örtüyü, fidanların tutmasıyla birlikte görürüz. O yangının kirli kara yüzünü de egale etme imkânına ulaşmış oluruz.
????Ezcümle, kesinlikle hemen saha temizliğinin akabinde rehabilitasyon çalışmaları olan ağaçlandırma süreci başlanmalıdır ve başlanıyor da.
☝️Kamuoyunda her yaz döneminde, yanan ağaç türümüzün yoğun olarak çam olması nedeniyle, yanan alanlara çam ağaç türü yerine başka ağaç türlerinin fidanlarının dikilmesi zaman zaman tartışılıyor.
????Bu konuda kesinlikle yanan alanlardaki ağaç türü, yangın sonrası tür değişikliği ile başka bir ağaç türünün fidanı dikilmez ve tohumu ekilmez.
????Çünkü oranın ekolojik şartları ve ağaçların biyolojik özellikleri, yeni bir ağacın oraya adaptasyonuna imkân vermeyebilir.
????Öyle bir park-bahçe düzeni yapar gibi, aklımdan geçen her türlü fidanı istediğim yere dikeyim gibi bir uygulamadan bahsedemeyiz.
????Kızılçam, evet, yangına en riskli ağaç türlerimizden birisidir. Ancak unutulmamalıdır ki 1.000 yıllık geçmişe sahip Türkiye’nin yerli bir ağaç türüdür ve yangın sonrası ağaçlandırma, ormanlaştırma kabiliyeti en yüksek olan ağaç türüdür.
????Saha temizliğinden sonra dal serpilmesi ve tohum ekilmesi ile neredeyse çoğu alanda hiçbir fidan dikimine ihtiyaç hissetmeden aynı alanın birkaç yıl içerisinde yeşil örtüyle kaplanmasına imkân veren bir ağaç türümüzdür.
????Bu açıdan kesinlikle tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de yanan alanlarda ağaç türü itibarıyla tür değişikliğine gidilmez.
????Ancak yanan alanların yerleşim yeri kenarları ile ulaşım yolları kenarlarında Orman Genel Müdürlüğümüzün 100 metre genişliğindeki bir banttaki alana, YARDOP dediğimiz Yanan Alanların Rehabilitasyonu ve Yangına Dirençli Ormanlar Projesi kapsamında çam ve yangına hassas ağaç türleri yerine daha dayanıklı ağaç türlerinin fidanları dikilerek 100 metrelik bir bantta ağaçlandırma yapılır.
????Bununla da kırsal alan, yerleşim alanı ve karayolu kenarında çıkan bir yangının yanıcı ağaç türü olan çam ağaçlarının olduğu ormana ulaşması engellenmiş olur.
☝️2026 yılı ve gelecek yıllarda orman yangınlarının artacağına yönelik söylemler konusunda şunları ifade edebiliriz.
????Bu öngörü veya görüş kesinlikle doğrudur. Çünkü 2025 yılı, son 55 yılın en yüksek yaz sıcaklıklarının olduğu bir yıl olarak kayıtlara geçmiştir. Bundan sonra da küresel ısınmanın etkisiyle iklimler değişmeye devam ediyor. Sıcakların arttığı bir tablo yaşıyoruz. O nedenle yaz aylarındaki bu tablo, yangınların artma ihtimalini güçlendiriyor.
????Ayrıca yanan alanların ve çıkan yangınların yüzde 90’ının insan etkisiyle çıkıyor olması, bizi asıl ürperten konudur.
????Küresel ısınmadan daha tehlikeli olan bir konu budur.
????İnsanın ihmali ve dikkatsizliğinin ana unsur olduğu yangınların çıkış sebebinin ortadan kaldırılması gerekmektedir.
☝️Toplumsal bilinç sağlanmadığı müddetçe, gelecek yıllara dönük küresel ısınmanın da etkisiyle iklim değişikliği faktörü birleşince yangınların artma ihtimali görünüyor. Bu konuda kesinlikle orman teşkilatı ve devletin yangınla mücadelede konsept değişikliğine gitmesi gerekiyor.
????Örneğin; Türkiye’nin yüzölçümünün yüzde 30’u ormandır ve Orman Genel Müdürlüğü bundan sorumludur. Yüzde 60’ı orman dışı kırsal alanlardan ve yüzde 10’u yerleşim alanlarından oluşmakta olup bu alanlardan belediyeler sorumludur.
????Bundan sonraki süreçlerde belediyeler, orman dışı kırsal alanlardaki yangınlarla ilgili yangın müdahale timleri ve ekipleri kurmalı. Bu tim ve ekiplerin başına bu konuda eğitim almış orman mühendislerini görevlendirmelidir.
????Bu ekiplerin eğitimlerine de biz Orman Mühendisleri Odası olarak süresiz ve ücretsiz destek vermeye hazır olduğumuzu ifade ediyoruz.
????Orman Genel Müdürlüğü de kendi görev alanı içerisindeki yangına hassas alanlarda, yerleşim yeri ve yol güzergâhlarında uyguladığı YARDOP’u tüm yangına hassas bölgelerde yangın çıkmasını beklemeden yapmalıdır diye düşünüyorum.
☝️Kısaca şunun altını çizmek lazım.
Orman Genel Müdürlüğü, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Türk Emniyet Teşkilatı’na benzer askerî disiplin içerisinde çalışan bir kurumumuzdur.
????İki devlet kurumumuzun görevlerini yaparken ne kadar başarılı olduğu biliniyor.
????Ancak emniyet ve askerî teşkilatımız vardiyalı sistemle görevlerini yaparken, Orman Genel Müdürlüğümüzün yeşil vatan savunmasındaki görevlerini yapan insanlarımız 7 gün 24 saat esasıyla çalışıyor.
????Bu durumun insanın fıtratına, hayatın olağan akışına, biyolojisine ve psikolojisine uygun olmadığı ortadadır.
????O nedenle kesinlikle Orman Genel Müdürlüğü de yangın sezonunda ve yangın bölgelerinde vardiyalı çalışma düzenine geçmelidir.
????Öncelikle gündüz mesaisi için yangın timleri ve başında orman mühendislerinin olduğu bir ekiple hizmet alımı modeliyle, yangın sezonuna mahsus olacak şekilde ihale modeliyle hizmet satın almalı; gece ve diğer geri kalan vardiyada da insan kaynağı açığını giderip mücadele kapasitesini güçlendirerek diğer iki vardiyayı da böyle yönetmelidir.
☝️Türkiye coğrafyasının yüzde 100’ünden sorumlu, üçte birini bizzat yöneten Orman Genel Müdürlüğümüzün insan kaynağı konusunda işçi, memur ve mühendis noktasındaki açığının da derhal ve ivedilikle giderilmesi gerekmektedir.
????Ve şunun da bilinmesi elzemdir ki Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve ekosistem yönetimini yapan ormancılık birimleri, orman yangınlarıyla mücadelede ve ormanların sürdürülebilirlik ve süreklilik ilkeleri çerçevesinde yönetilmesi konusunda dünyadaki en başarılı ülkelerden biridir.
☝️Net olan bu husus, tüm meslek camiamız ve saygıdeğer kamuoyumuz tarafından bu şekilde bilinmelidir.
????Eksiklerimiz yok mudur? Tabii ki vardır. Yapacaklarımız var mıdır? Tabii ki hem de çokça vardır. Ama bütün bu varlar, emek verilmiş ve elde edilmiş bir başarı hakikatini görmemeyi kimseye bir hak olarak sunmamaktadır!
????Bugününüz ve yarınınız, sağlıklı ve huzurlu olsun inşallah!..
????Hasan TÜRKYILMAZ
Orman Mühendisleri Odası
Genel Başkanı